DBA Sisteminde Kamera ve Fotoğraf Zorunluluğu Nedir?

DBA Bilgi Sistemine yapılan bildirimlerde, tartım sürecinin şeffaflığını ve doğrulanabilirliğini artırmak amacıyla fotoğraflı belgeleme zorunluluğu getirilmiştir. Bu uygulama, 15.01.2021 tarihli ve 2733 sayılı Bakan Olur'u ile revize edilen "Denizyoluyla Taşınacak Dolu Konteynerlerin Brüt Ağırlıklarının Tespiti ve Bildirimi Hakkında Yönerge" kapsamında yürürlüktedir.

Düzenlemenin Arka Planı

SOLAS kuralının Türkiye'deki uygulaması, ilk olarak 01.06.2016 tarihinde yayımlanan yönergeyle başlamış; zaman içinde Bakanlığa ulaşan görüş, öneri ve ihtiyaçlar doğrultusunda birkaç kez revize edilmiştir. Bu revizyonlardan biri, tartım sürecinin fiziksel olarak doğrulanabilir olmasını sağlamak için fotoğraf zorunluluğunu getirmiştir; amaç, sistemde görünen brüt ağırlık rakamının gerçekten beyan edilen araç ve konteyner üzerinde, belirtilen tarih ve konumda ölçüldüğünü somut olarak ispatlamaktır.

Fotoğraf Gereksinimleri Nelerdir?

DBA Bilgi Sisteminde yapılan düzenlemeye göre, tartım esnasında konteyner ve yüklendiği araca ait tüm bilgilerin (CSC emniyet plakası, araç plakası vb.) okunabilir şekilde görüldüğü, ön ve arka yönden çekilmiş 2 adet fotoğrafın DBA belgesine eklenmesi zorunludur. Her bir fotoğraf en fazla 1 MB boyutunda olmalı ve üzerinde tartım saati, tartım tarihi ve konum bilgisi otomatik olarak yer almalıdır. Bu şartları sağlamayan — plakası okunamayan, konum/zaman damgası eksik ya da boyutu uygun olmayan — fotoğraflarla yapılan bildirimler DBA Bilgi Sistemi tarafından kabul edilmez ve belge geçersiz sayılır.

Neden Bu Kadar Detaylı?

Fotoğraflar, bir tartımın gerçekten belirtilen tarih/saat/konumda ve doğru araç/konteyner üzerinde yapıldığını doğrular. Bu, hem Bakanlık denetimlerinde hem de olası bir anlaşmazlık durumunda somut bir kanıt niteliği taşır. Ayrıca kıyı tesisleri, konteyneri teslim almadan önce DBA belgesindeki fotoğrafların istenen şartları sağlayıp sağlamadığını kontrol etmekle yükümlüdür; uygun olmayan fotoğraflı belgeler Genel Müdürlüğe bildirilir ve ilgili konteyner gemiye yüklenmez. Yani fotoğraf eksikliği, yalnızca idari bir formalite değil, sevkiyatı doğrudan durdurabilecek bir risktir.

Manuel Süreçte Karşılaşılan Zorluklar

Fotoğrafların manuel olarak çekilip sisteme yüklenmesi; operatör hatasına, gecikmeye ve eksik/uygunsuz fotoğraf nedeniyle bildirimin reddedilmesine yol açabilir. Sık karşılaşılan hatalar arasında plakanın net görünmemesi, fotoğrafın gerekli 1 MB sınırını aşması, konum/zaman bilgisinin doğru işlenmemesi ya da operatörün yoğunluk anında fotoğraf çekmeyi unutması sayılabilir. Yoğun tartım trafiği olan tesislerde bu, ciddi bir operasyonel yük hâline gelebilir ve gün sonunda düzeltilmesi gereken bir bildirim kuyruğu oluşturabilir.

Otomatik Kamera Entegrasyonu ile Çözüm

Kantar otomasyon yazılımımızdaki entegre kamera sistemi, tartım anında gerekli fotoğrafları otomatik olarak çeker; saat, tarih ve konum bilgisini görsele işler ve doğrudan DBA belgesine ekler. Operatör müdahalesi gerekmeden, yasal gereksinim eksiksiz ve hatasız şekilde karşılanmış olur. Sistem, plaka tanıma modülüyle entegre çalıştığı için fotoğraftaki plaka okunabilirliğini de otomatik olarak kontrol eder; okunamayan bir kare tespit edilirse ek çekim otomatik olarak tetiklenir.

Bu entegrasyon, operatörsüz kantar sistemimizin de temel bileşenlerinden biridir — kamera, plaka tanıma ve DBA bildirimi tek bir otomasyon akışında birleşir. Tartım verisi DBA kantar programımız üzerinden anlık olarak Bakanlık sistemine iletilirken, aynı akış genel kantar otomasyon yazılımımızla da tam uyumlu çalışır.

Fotoğraflar Nerede ve Ne Kadar Süreyle Saklanır?

Fotoğraflar DBA belgesiyle birlikte DBA Bilgi Sisteminde saklanır ve belgeye entegre şekilde erişime açık kalır; ayrıca EDK barkodlu DBA belge raporu üzerinden de görüntülenebilir. Bu, bir denetim sırasında ilgili tartımın fotoğraflı kanıtına ayrıca bir arşiv aramaya gerek kalmadan, doğrudan belge üzerinden ulaşılabilmesini sağlar. Otomasyon yazılımımız da kendi tarafında bu fotoğrafları tartım kaydıyla ilişkilendirerek yerel olarak arşivler; böylece Bakanlık sistemi dışında da firma içi bir yedek kayıt bulunur.

Denetimde Fotoğraflar Nasıl Kontrol Ediliyor?

Kıyı tesisleri, gemiye yüklenmek üzere gelen konteynerlerin DBA belgelerini DBA Bilgi Sistemi üzerinden ya da karekod/barkod okutarak sorgular ve fotoğrafların istenen şartları (okunabilirlik, boyut, zaman/konum damgası) sağlayıp sağlamadığını kontrol eder. Şartları sağlamayan bir DBA belgesi tespit edildiğinde, durum Genel Müdürlüğe bildirilir ve ilgili konteyner gemiye yüklenmez. Bu kontrol mekanizması, hatalı ya da eksik fotoğrafla düzenlenmiş bir belgenin sevkiyat zincirinde ilerlemeden önce yakalanmasını sağlar — bu yüzden fotoğrafın tartım anında doğru çekilmesi, sonradan düzeltilmesinden çok daha değerlidir.

Fotoğraf Zorunluluğu Hangi Belgelerle Birlikte Değerlendirilir?

Fotoğraf gereksinimi tek başına değil, DBA belgesinin diğer zorunlu alanlarıyla (konteyner numarası, brüt ağırlık, tartım tarihi/saati, kullanılan yöntem, kantarın tescil bilgisi, operatör kimliği, kıyı tesisi ve yükleten unvanı) birlikte değerlendirilir. Bu alanlardan biri eksik ya da tutarsız olduğunda, fotoğraf şartları sağlansa dahi belge geçersiz sayılabilir. Bu nedenle otomasyon sistemimiz, fotoğrafla birlikte tüm bu alanları tek bir işlemde, tutarlı ve eksiksiz şekilde oluşturur.

Örnek Senaryo

Yoğun bir ihracat gününde, bir operatörün art arda 20 konteyner tarttığını düşünelim. Manuel süreçte her tartım sonrası ayrı bir telefon veya kamera ile fotoğraf çekilmesi, dosyanın doğru isimle kaydedilip sisteme yüklenmesi gerekir; bu adımlardan biri atlandığında ilgili DBA belgesi eksik kalır ve gün sonunda fark edilip yeniden düzenlenmesi gerekir. Otomatik kamera entegrasyonunda ise bu 20 tartımın her biri için fotoğraf, tartım verisiyle aynı anda ve aynı işlemin parçası olarak oluşturulur; operatörün ayrıca hatırlaması gereken bir adım yoktur, dolayısıyla gün sonunda "eksik belge" listesiyle uğraşma ihtimali ortadan kalkar.

Sık Sorulan Sorular

Kaç adet fotoğraf zorunludur?

Konteynerin ön ve arka yönünden çekilmiş, plaka ve konteyner bilgilerinin okunabilir olduğu toplam 2 adet fotoğraf zorunludur.

Fotoğraf boyutu neden önemli?

DBA Bilgi Sistemi her fotoğraf için 1 MB üst sınır tanımlar; bu sınırı aşan fotoğraflarla yapılan bildirimler sistem tarafından reddedilir.

Fotoğraf eksikse ne olur?

Şartları sağlamayan fotoğrafla düzenlenen DBA belgesi kıyı tesisi tarafından uygun bulunmaz, Genel Müdürlüğe bildirilir ve ilgili konteyner gemiye yüklenmez.

Güncel yönerge metni için: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı. Otomatik kamera entegrasyonlu DBA sistemi için bize ulaşabilirsiniz.